AUSCHWITZ - OŚWIĘCIM KOPIEC UPAMIĘTNIENIA I POKOJU

newsletter
en • pl • de

Dlaczego

Misja i Wizja

Auschwitz

Obóz Auschwitz stał się dla świata symbolem terroru, ludobójstwa i Szoah. Utworzony został przez Niemców w połowie 1940 r. na przedmieściach Oświęcimia, włączonego przez nazistów do Trzeciej Rzeszy.

Bezpośrednim powodem utworzenia obozu była powiększająca się liczba aresztowanych masowo Polaków i przepełnienie istniejących więzień. Początkowo miał to być kolejny z obozów koncentracyjnych, tworzonych przez nazistów już od początku lat trzydziestych. Funkcję tę Auschwitz spełniał przez cały okres swego istnienia, także gdy – od 1942 r. – stał się równocześnie jednym z ośrodków „Endlösung der Judenfrage” (ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej) – nazistowskiego planu wymordowania Żydów zamieszkujących okupowane przez III Rzeszę tereny.

auschwitz

Obóz koncentracyjny Auschwitz (1940-1945) jeden z czterech hitlerowskich obozów koncentracyjnych założonych na okupowanych ziemiach polskich (oprócz tego obozu powstały obozy koncentracyjne na Majdanku, w Warszawie i Płaszowie) wchodzących w skład przedwojennego terytorium państwa polskiego, był największym hitlerowskim obozem koncentracyjnym, czyli miejscem stopniowego wyniszczania więźniów i równocześnie największym ośrodkiem natychmiastowej, bezpośredniej zagłady Żydów.

arbeit_macht_frei

Holocaust

arbeit1

Obóz koncentracyjny Auschwitz (1940-1945) jeden z czterech hitlerowskich obozów koncentracyjnych założonych na okupowanych ziemiach polskich (oprócz tego obozu powstały obozy koncentracyjne na Majdanku, w Warszawie i Płaszowie) wchodzących w skład przedwojennego terytorium państwa polskiego, był największym hitlerowskim obozem koncentracyjnym, czyli miejscem stopniowego wyniszczania więźniów i równocześnie największym ośrodkiem natychmiastowej, bezpośredniej zagłady Żydów.

Chociaż obóz ten został założony dla Polaków i w pierwszych dwóch latach jego istnienia Polacy stanowili przeważającą liczbowo grupę narodowościową więźniów, wśród deportowanych do obozu od samego początku znajdowali się również Żydzi. Nieliczni Żydzi przywożeni do obozu w latach 1940-1941 byli osadzani w obozie tak, jak inni więźniowie, czyli na podstawie indywidualnych nakazów, z reguły za jakieś naruszenie niemieckiego ustawodawstwa czy zarządzeń władz policyjnych i administracyjnych.

Masowe transporty Żydów do obozu rozpoczęły się w 1942 r., kiedy to Auschwitz na mocy decyzji Himmlera z roku 1941 i po poczynionych wówczas przygotowaniach został włączony do realizacji planu zagłady 11 mln europejskich Żydów. Plan ten przedstawiony na konferencji w Berlinie-Wannsee 20 stycznia 1942 r. przewidywał „przeczesanie” Europy z zachodu na wschód, w celu ujęcia wszystkich Żydów od niemowląt po starców i ich deportację do miejsc zagłady. Głównymi miejscami eksterminacji miały być ośrodki zagłady wyposażone w komory gazowe, stosowane dotąd w zakładach eutanazji w Niemczech, gdzie zabito ponad 70 tys. chorych umysłowo obywateli niemieckich i tysiące więźniów obozów koncentracyjnych.

Uruchomienie komór gazowych w KL Auschwitz poprzedziły eksperymenty, które miały na celu znalezienie najbardziej skutecznego środka chemicznego i wypracowanie najwłaściwszych metod postępowania. W dniach 3-5 września 1941 r. zabito w ten sposób około 600 radzieckich jeńców wojennych i około 250 chorych Polaków. Potem zaadaptowano na komorę gazową kostnicę przy krematorium I w obozie macierzystym. W pomieszczeniu tym można było jednorazowo zabić kilkaset osób.

Przebieg przeprowadzanych na rampach selekcji przedstawiał się następująco: po opuszczeniu wagonów kolejowych rozdzielano rodziny i ustawiano wszystkich ludzi w dwóch kolumnach. W jednej kolumnie ustawiano mężczyzn i większych chłopców, w drugiej kobiety i dzieci obojga płci. Następnie osoby te doprowadzano przeważnie do lekarzy esesmanów lub innych funkcjonariuszy obozowych biorących udział w selekcji, którzy oceniając z wyglądu stających przed nimi ludzi, niekiedy po uzyskaniu od nich krótkich wyjaśnień odnośnie wieku i zawodu, decydowali o ich życiu lub śmierci. Jednym z podstawowych kryteriów selekcji był wiek. Z reguły na śmierć kierowano wszystkie dzieci w wieku poniżej 16 lat (w 1944 r. poniżej 14 lat) oraz ludzi starych. Z poszczególnych transportów wybierano do pracy od kilku do kilkudziesięciu procent (przeciętnie statystycznie około 20%). Ludzi tych odprowadzano do obozu, rejestrowano jako więźniów i oznaczano kolejnymi numerami w poszczególnych seriach numerowych. W ten sposób wybrano z około 1,1 mln deportowanych do obozu Żydów około 200 tys. osób. Pozostałych w liczbie około 900 tys. uśmiercono w komorach gazowych.

Ludzi wybranych w czasie selekcji na śmierć – mężczyzn , kobiety i dzieci – esesmani eskortowali do komór gazowych (najpierw do komory gazowej przy krematorium I i tzw. bunkrów 1 i 2, a od wiosny 1943 r. do komór gazowych przy krematoriach II, III, IV i V. Niezdolnych do marszu odwożono samochodami ciężarowymi, natomiast pozostałych prowadzano pieszo. Przed wprowadzeniem do komory gazowej ludzie musieli się rozebrać. W krematorium I ludzie rozbierali się albo na otoczonym murem podwórku albo w przedsionku, natomiast przy bunkrach 1 i 2 wybudowano w tym celu drewniane baraki. Przy krematoriach II-V znajdowały się specjalne pomieszczenia-rozbieralnie.

W 1944 r. w przypadku dużego napływu transportów ludzie przewidziani do uśmiercenia w komorach gazowych przy krematorium V rozbierali się również na zewnątrz budynku, a ludzie skierowani do komory gazowej przy krematorium IV, po zamieszkaniu tamtejszej rozbieralni przez Sonderkommando, rozbierali się w specjalnie zbudowanym baraku. Przez cały czas esesmani utrzymywali ludzi przeznaczonych na śmierć w nieświadomości tego, co ich czeka. Mówiono im, że zostaną skierowani do obozu, wcześniej jednak muszą przejść procedurę dezynfekcji i kąpieli. Po rozebraniu się wprowadzano ofiary do komory gazowej, gdzie je zamykano i zabijano gazem – Cyklonem B. Po ich uśmierceniu więźniowie Sonderkommando wyciągali zwłoki z komór gazowych, następnie obcinali kobietom włosy, usuwali wszystkim metale dentystyczne i zdejmowali biżuterię, po czym zwłoki były palone w dołach, na stosach lub w piecach krematoryjnych (do września 1942 r. część zwłok grzebano w masowych mogiłach; zwłoki te zostały spalone w okresie od września do listopada 1942 r.). Niedopalone kości rozdrabniano tłuczkami na proszek, a następnie wraz z popiołami zatapiano w Sole i w Wiśle, w okolicznych stawach, rozsypywano po polach jako nawóz, lub zasypywano nimi zagłębienia terenowe i bagna.

Pierwsze krematorium wraz z komorą gazową oraz obydwa „bunkry” zostały unieruchomione w 1943 r. w związku z oddaniem do użytku czterech dużych krematoriów i komór gazowych w Birkenau. Komorę gazową przy krematorium I w obozie macierzystym w Auschwitz użyto po raz ostatni w grudniu 1942 r., natomiast same piece krematoryjne funkcjonowały do lipca 1943 r. Budynek krematorium I w 1944 r. adaptowano na schron przeciwlotniczy. Pierwsza prowizoryczna komora gazowa, bunkier 1, została rozebrana jeszcze w 1943 r. natomiast druga, uruchomiona ponownie wiosną 1944 r. została rozebrana jesienią 1944 r. Pod koniec 1944 r. w ramach ogólnej akcji likwidacji dowodów zbrodni rozebrano częściowo krematoria II i III wraz z komorami gazowymi, po czym wysadzono je w powietrze w styczniu 1945 r. Czwarte krematorium natomiast zostało częściowo spalone 7 października 1944 r. w czasie buntu Sonderkommando i później rozebrane. Natomiast krematorium V funkcjonowało do samego końca i zostało wysadzone w powietrze w przeddzień wyzwolenia obozu – 26 stycznia 1945 r.

Obóz Auschwitz, do końca istnienia był przede wszystkim miejscem eksterminacji. Nawet jeśli w innych obozach od 1943 r. w celu oszczędzenia siły roboczej obniżono śmiertelność, to w Auschwitz, do którego bez przerwy napływały nowe transporty, głównie Żydów, zasilające obóz w siłę roboczą, życie ludzkie nigdy nie miało większego znaczenia. W ciągu niespełna 5 lat istnienia w Auschwitz zginęło jak szacują historycy od 1 do 1,5 miliona ludzi. Wśród nich większość, czyli około 1-1,35 mln stanowili Żydzi. Drugą pod względem liczebnym grupą byli Polacy około 70-75 tys., trzecią Cyganie – około 20 tys. Ponadto zginęło w obozie około 15 tys. radzieckich jeńców wojennych i 10-15 tys. więźniów innych narodowości (m.in. Czesi, Białorusini, Jugosłowianie, Francuzi, Niemcy i Austriacy).

Ze względu na rolę, jaką obóz Auschwitz odegrał w realizacji hitlerowskich planów zagłady, stał się on znanym na całym świecie symbolem hitlerowskiego ludobójstwa, w szczególności zagłady Żydów.

Zaproszenie

02_gazetka_s

Dlaczego warto pomóc?

benedykt_980

“…Ojciec Święty życzy, by powstający Kopiec stał się widzialnym znakiem i zarazem symbolem owego wołania o przebaczenie i pojednanie,  przypomnieniem o potrzebie budowania pokoju w sercach ludzkich i w świecie.

Jego Świątobliwość poleca Bogu w modlitwie Polską Unię Seniorów i życzy pomyślnego sfinalizowania realizowanego przez nią projektu Kopca Upamiętnienia i Pokoju. Wszystkim, którzy się w to dzieło angażują i je wspierają, z serca udziela Apostolskiego Błogosławieństwa.”

List z Watykanu
pcm01

…damit die neuen Generationen aus den leidvollen Kriegserfahrungen der Zeitzeugen lernen können, dass in jedem Krieg sehr viele unschuldige Menschen gequält und umgebracht werden. Das darf nach der KZ-Auschwitz-Hölle und nach dem II. Weltkrieg nicht mehr sein! Wir brauchen keine Kriege mehr! Nur im Frieden können die Menschen normal leben und sich entwickeln. Dieser Hügel kann zu einem Symbol des Weltfriedens werden.

Dr. Janusz Mlynarski- Arzt – Chirurge a.D – ehem. Häftling Nr. 355 des KZ’s Auschwitz von der I. Deportation am 14.06.1940.
pcm02

Auschwitz ist ein Ort, den man nicht vergessen darf. Und Friedenszentrum in Oswiecim muss zu einem Symboldes Lebens im Frieden werden.

Tadeusz Jakubowicz – Vorsitzender der Jüdischen Glaubensgemeinde in Krakow
pcm03

Auschwitz war die Welthauptstadt des Mordens. Wir erheben unsere Stimme, um gehört zu werden.
Die Freiheit ist ein wertvolles Geschenk Gottes – es liegt nun an uns, sie entsprechend zu nutzen.

Rabbi Edgar Gluck – New York, USA –  Chef der Rabbiner von Galizien, Polen
pcm04

Von ganzem Herzen segne ich diese Initiative und all die Menschen guten Willens, die dieses Werk des Friedens unterstützten. Möge es so schnell wie möglich realisiert werden und allen Menschen und Nationen der Welt in der Zukunft dienen! Möge es helfen, die Menschen für das Leiden anderer zu sensibilisieren und zum Lernen aus den Fehlern der Vergangenheit beitragen, damit eine bessere Welt entstehen kann. Eine Welt, in der jeder leben und sich entwickeln kann im Frieden und für den Frieden.

Bischof Tadeusz Rakoczy – Diözese Bielsko-Żywiec / Polen
pcm05

…damit auch die jetzt heranwachsenden neuen Generationen in Deutschland, deren Eltern noch anderen Kulturkreisen angehört haben, nie vergessen, zu welchen Gräueltaten der Mensch fähig ist, verliert er seine Bindung zu Gottes Gebot der Nächstenliebe.

Dr. Bernhard Worms – Staatssekretär a.D., Präsident der Europäischen Senioren Union (ESU)
rosemariegnauscht

… weil Frieden alle mit einschließt, weil man einen sichtbaren Ort für Frieden auf der Erde braucht, einen Ort, der durch seine Vergangenheit zum Handeln drängt. Ein transformierter Ort, an dem Menschen zum Handeln und Entscheiden zusammenkommen für einen sichtbaren Ausdruck der neuen friedlichen Macht des 21. Jahrhunderts.

Rose Marie Gnausch – President Elephants for Peace Community e.V. – Berlin
pcm06

… damit im Friedenszentrum die Menschen von verschiedenen Nationen, Religionen und Kulturen die Möglichkeit haben, sich zu treffen und zusammen- zuarbeiten, um gemeinsam zu lernen, eine friedvollere, gewaltfreiere, menschlichere Welt aufgrund von Toleranz und gegenseitiger Ehrfurcht und im Dialog aufbauen zu können.

Janusz Marszalek – Prezydent Miasta Oświęcim w latach 2002 – 2011, od 2012 Prezes Zarządu Polskiej Unii Seniorów

Dlaczego warto pomóc?

pcm06

… damit im Friedenszentrum die Menschen von verschiedenen Nationen, Religionen und Kulturen die Möglichkeit haben, sich zu treffen und zusammen- zuarbeiten, um gemeinsam zu lernen, eine friedvollere, gewaltfreiere, menschlichere Welt aufgrund von Toleranz und gegenseitiger Ehrfurcht und im Dialog aufbauen zu können.

Janusz Marszalek – Prezydent Miasta Oświęcim w latach 2002 – 2011, od 2012 Prezes Zarządu Polskiej Unii Seniorów
rosemariegnauscht

… weil Frieden alle mit einschließt, weil man einen sichtbaren Ort für Frieden auf der Erde braucht, einen Ort, der durch seine Vergangenheit zum Handeln drängt. Ein transformierter Ort, an dem Menschen zum Handeln und Entscheiden zusammenkommen für einen sichtbaren Ausdruck der neuen friedlichen Macht des 21. Jahrhunderts.

Rose Marie Gnausch – President Elephants for Peace Community e.V. – Berlin
pcm05

…damit auch die jetzt heranwachsenden neuen Generationen in Deutschland, deren Eltern noch anderen Kulturkreisen angehört haben, nie vergessen, zu welchen Gräueltaten der Mensch fähig ist, verliert er seine Bindung zu Gottes Gebot der Nächstenliebe.

Dr. Bernhard Worms – Staatssekretär a.D., Präsident der Europäischen Senioren Union (ESU)
pcm04

Von ganzem Herzen segne ich diese Initiative und all die Menschen guten Willens, die dieses Werk des Friedens unterstützten. Möge es so schnell wie möglich realisiert werden und allen Menschen und Nationen der Welt in der Zukunft dienen! Möge es helfen, die Menschen für das Leiden anderer zu sensibilisieren und zum Lernen aus den Fehlern der Vergangenheit beitragen, damit eine bessere Welt entstehen kann. Eine Welt, in der jeder leben und sich entwickeln kann im Frieden und für den Frieden.

Bischof Tadeusz Rakoczy – Diözese Bielsko-Żywiec / Polen
pcm03

Auschwitz war die Welthauptstadt des Mordens. Wir erheben unsere Stimme, um gehört zu werden.
Die Freiheit ist ein wertvolles Geschenk Gottes – es liegt nun an uns, sie entsprechend zu nutzen.

Rabbi Edgar Gluck – New York, USA –  Chef der Rabbiner von Galizien, Polen
pcm02

Auschwitz ist ein Ort, den man nicht vergessen darf. Und Friedenszentrum in Oswiecim muss zu einem Symboldes Lebens im Frieden werden.

Tadeusz Jakubowicz – Vorsitzender der Jüdischen Glaubensgemeinde in Krakow
pcm01

…damit die neuen Generationen aus den leidvollen Kriegserfahrungen der Zeitzeugen lernen können, dass in jedem Krieg sehr viele unschuldige Menschen gequält und umgebracht werden. Das darf nach der KZ-Auschwitz-Hölle und nach dem II. Weltkrieg nicht mehr sein! Wir brauchen keine Kriege mehr! Nur im Frieden können die Menschen normal leben und sich entwickeln. Dieser Hügel kann zu einem Symbol des Weltfriedens werden.

Dr. Janusz Mlynarski- Arzt – Chirurge a.D – ehem. Häftling Nr. 355 des KZ’s Auschwitz von der I. Deportation am 14.06.1940.
benedykt_980

“…Ojciec Święty życzy, by powstający Kopiec stał się widzialnym znakiem i zarazem symbolem owego wołania o przebaczenie i pojednanie,  przypomnieniem o potrzebie budowania pokoju w sercach ludzkich i w świecie.

Jego Świątobliwość poleca Bogu w modlitwie Polską Unię Seniorów i życzy pomyślnego sfinalizowania realizowanego przez nią projektu Kopca Upamiętnienia i Pokoju. Wszystkim, którzy się w to dzieło angażują i je wspierają, z serca udziela Apostolskiego Błogosławieństwa.”

List z Watykanu